Sokak hayvanlarına yönelik “ötanazi” uygulanmasını öngören 17 maddelik ‘Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu’nda üçüncü gününde kabul edildi.
Görüşmeler, üç gün boyunca toplamda 42 saat sürdü. Teklifin son maddesi oylanmadan önce komisyonda tartışmalar yaşandı ve görüşmelere on dakika ara verildi. Muhalefet, AKP vekillerine “İnsanlık sınavından kaldınız, kaçıyorsunuz. Komisyonda direndik, genel kurulda da, sokakta da direneceğiz” şeklinde tepki gösterdi. Hayvan hakları savunucuları, STK’lar ve muhalefetin karşı çıkmasına rağmen teklif, AKP ve MHP’li komisyon üyesi milletvekillerinin oylarıyla kabul edildi.
Dün yapılan toplantıda ise yasa teklifinin en çok tartışma yaratan 5. maddesi, AKP’nin önergesiyle değiştirildi ve kabul edildi. Teklif metninden “ötanazi” ifadesi çıkarıldı ancak Veteriner Hizmetleri Kanunu’na göre ötanazi yapılmasının yolu açık tutuldu. 5. madde, AKP milletvekillerinin önerisiyle şu şekilde düzenlendi:
“Bakımevine alınan köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olanlarına 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen tedbir uygulanır.”
Komisyonda kabul edilen maddelere göre, hayvanları koruma hükümlerine aykırı davranan, sahiplendiği hayvanların bakımını ihmal eden ya da onlara zarar veren kişilerin hayvan bulundurması yasaklanacak ve hayvanlarına el konulacak. Bu hayvanlardan “sahiplendirilme niteliği olanlar” hayvan bakımevinde barındırılacak.
Sahiplendiği hayvanı terk edenlere 60 bin lira para cezası uygulanacak. Sahipli hayvanların sahibi tarafından terk edilmesi durumunda idari para cezası hayvan başına 2 bin liradan 60 bin liraya çıkarılacak. Sahipsiz hayvanları bakımevi dışında bir yere terk eden ya da bakımevinde barındırılan hayvanları bakımevi dışında bırakanlara ise hayvan başına 50 bin lira ceza verilecek.
Nüfusu 25 bini aşan belediyeler hayvan bakımevleri kurmakla yükümlü olacak. Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu 25 bini aşan belediyeler, sahipsiz hayvanların korunması ve bakımı için hayvan bakımevleri kuracak. Hayvan bakımevi kurma zorunluluğu olmayan belediyeler ise sorumluluk alanlarındaki hayvanları en yakın bakımevine götürecek.
Belediyelere belirtilen kaynağı ayırmama ya da başka amaçlarla kullanma durumunda ceza uygulanacak. Belediye başkanları ve meclis üyeleri, ayrılan kaynağı başka amaçlarla kullanmaları durumunda 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası ile karşılaşacak.
Belediyeler, 31 Aralık 2028’e kadar hayvan bakımevlerini kurmak ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü olacak. Bu amaçla bütçelerinin binde 5’i oranında kaynak ayıracaklar. Bu oran büyükşehir belediyeleri için binde 3 olarak uygulanacak ve ödenekler başka amaçlarla kullanılamayacak.
Ayrıca, sokakta bakıma muhtaç hayvan bulunmaması amacıyla Hayvanları Koruma Kanunu’ndaki “yerel hayvan koruma görevlileri”ne ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılacak. Kedi ve köpek sahipleri ise hayvanlarını en geç 31 Aralık 2025’e kadar dijital kimliklendirme yöntemleriyle kayıt altına aldırmak zorunda olacak.
