Türk milletinin çok eski çağlardan beri taşıdığı iki sembolden biri Bozkurt diğeri Ay yıldızdır. “Bozkurt Destanı’mız” vardır. [1]
1- Kurt Bozkurt konusunda en eski tarihli bulgu Bulgaristan’ın Şumnu Vilayetine bağlı Madara beldesinde bulunan Efsanevi ERGENEKON tasviridir. (M.S.7 Asır ‘ a tarihlenen Kaya üzeri işlemeli anıtsal yapıdır, Han Tervel zamanında babası Han Asparuh (İsperih) adına yapılmıştır. Unesco tarafından koruma altındadır.
Milli Mücadele dönemi direniş örgütleri arasında Bozkurt ve Gökbayrak müfrezeleri vardır.
Eskiden daha ön planda iken,Müslüman olmamızla birlikte ikinci plana düşen Bozkurt ,bir ara unutulur gibi olmuşsa da,Atatürk tarafından hatırlanmış Türkiye’ye öğretilmiş , hakkı olan değerin verilmesi sağlamıştır.[2]
Ezelden ebede Türk soyunun en büyük en önemli değerlerinden biri olan KURT,Atatürk gibi bilinçli liderler elinde zirveye çıkarılmış yaşatılmıştır.
Türk milletinin devlet düzeyinde Kurt ve Bozkurtla ilgisi ,Atatürk’ün fikirlerimin babası dediği Ziya Gökalp’le başlar.
Ergenekon şiiriyle veciz ifade edilir.
Börteçine kurdun adı,
Ergenekon yurdun adı,
Dörtyüz sene durdun ,hadi,
Çık,ey yüz bin mızrağımız !
2- Türkiye Cumhuriyeti devletimizin literatürüne Bozkurt’un girmesi, Türk milletinin ilk defa Bozkurt’la karşılaşması Bozkurt resimli pullarla olmuştur.1922-1926.
1926 yılında Maarif Vekaleti (Milli Eğitim Bakanlığı) devletimizi temsil edecek olan yeni bir arma yapılması maksadıyla yarışma açar[3].
Ressam Namık İsmail tarafından çizilen Bozkurtlu arma Türkiye Cumhuriyetinin arması kabul edilir.
1912 yılında kurulmuş olan Türk Ocağına cumhuriyetimizin ilanı sonrası yeni bir bina yapılması ihtiyacı duyulur.Projesini Mimar Arif Hikmet Koyunoğlu’nun çizdiği Halkın bağışlarıyla tamamlanan Ankara Türk Ocağının yeni binasının 1930 yılında açılışı yapılır.Anıtsal yapının Tiyatro sahnesinin üstünde Bozkurt vardır.
3-Atatürk Zafer’e ulaşmış olan Türkiye Cumhuriyetimizi temsil edecek bir anıtın yapılmasını düşünmektedir.Devletimiz henüz dört yaşındadır.
Yenigün gazetesi sahibi Yunus Nadi bu düşünceye öncülük eder.Milli mücadelemizin simgesi bir anıt yapılması fikrini ortaya atar,şartnameyi hazırlar.Açılan Uluslar arası yarışmayı Avusturyalı heykeltıraş Heinich Krippel kazanır.
Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü Sakarya adlı atı üzerinde,sırtında top mermisi taşıyan Türk kadını , iki Asker ve iki Bozkurt ile tasvir eden ZAFER ANITI Ankara’nın Altındağ ilçesi Ulus Meydanına dikilir. 24 Kasım 1927 günü anıt açılır.
4- Atatürk yeni bir devlet kurmuştur.Devlet olmanın simgesi yeni para basılacaktır.Atatürk Cumhuriyetin ilk parası üzerinde Bozkurt resminin bulunmasını ister.
Yeni bastırılan 5 ve 10 liralarımız üzerine Ankara kalesi ,Meclis binası ve BOZKURT resmi basılır. 9 Aralık 1927
5- Türk Harp tayyarelerini KANATLI BOZKURT’lar olarak görmek Atatürk dönemi Türk pilotlarının başlattığı bir gelenektir. Kanatlı Bozkurt figürü avcı tayyarelerine işlenir.(1934) [4] Bu gelenek Anadolu Kurtları savaş filosuyla devam eder (1998).[5]
6- Atatürk, dönemin ünlü ressamı Ratip Tahir Burak’dan Ergenekon’dan çıkışımızı temsil eden bir tablo yapmasını ister. Bozkurt’un biz Türklere yol göstermesini tasvir eden tablo, Ankara Türk Ocağına sergilenmeye başlar, çok beğenilir. 1935
7-İçinde Bozkurt figürü bulunan Zafer Anıtının fotografı 1939 yılında basılan 2,5 liralarımızın üzerinde kullanılır.
8- 10 Nisan 1914’de Keşşaflık Cemiyeti İzci Ocağı kurulmuştur,.Atatürk’ün talimatıyla 12 Mayıs 1928’de İzcilik faaliyetleri güvence altına alınır. İlkokullarda YAVRUKURT teşkilatı kurulur .Bu şekilde bütün Türk çocuklarına Yavrukurt oldukları imajı ve şuuru verilir.
9- Kıbrıs’da yaşayan Türklere yönelik saldırılar başlayınca Genel Kurmay Başkanlığı Özel Harp Dairesi Türk Mukavemet Teşkilatı adıyla (TMT) yeni bir teşkilat kurar.(1958).Başkanlığa Daniş Karabelen getirilir.Teşkilata giren Erlere KURT adı verilir. TMT Kıbrıs’ta Türkler’i 11 bölgede Sancak adı altında örgütler ve direnişe başlar.Sancakların bayrağı BOZKURT dur. Bozkurt adıyla gazete de çıkartılır.
10-TDDY Lokomotif imal etme kararı alır.İlk defa Türk İşci ve Mühendisleri Lokomotif üretecektir.Proje başarıyla gerçekleşir.Eskişehir Demiryolu Fabrikasında üretilen lokomotife KARAKURT,Sivas Demiryolu Fabrikasında üretilen Lokomotife BOZKURT adı verilir.(1961)
İzmir Buca Eğitim Enstitüsü Resim Bölümü hocalarından Şeref Bigalı Atatürk’ü ve Bozkurt’u birlikte tasvir eden tablo çizer .Tablo Dekanlık girişine asılır ,uzun süre sergilenir.(1978)[6]
Türk kamuoyunun Kurt adıyla edebi boyutta ilk tanışması ,Milli mücadelenin sonuçlanmadığı bir dönemde Halide Edip Adıvar’ın DAĞA ÇIKAN KURT kitabıyla olur (1922).Kemal Tahir KURT KANUNU romanını (1969),Kaya Ataberk ARKADAŞIM BOZKURT çocuk kitabını yazar.(2024)[7]
Kazak Türklerini Doğu Türkistan’dan getiren Ali Bek Hakim Salihli’de otururdu.Komünist Çin’in zulmünden kaçmak zorunda kalmışlardı.Himalayaları aşmış,Hindistan’ı ,Pakistan’ı,İran’ı dolaşmış Kazakları Türkiye getirmiş kahraman bir liderdi. Sohbetimiz sırasında Bozkurt figürüne Kazaklar’ın bakışı nasıldır ? diye sormuştum? “ Bir seferinde bir yerde Çinlilerle savaşa tutuşmuştuk. Dört yanımız sarılmıştı.Artık buradan çıkışımız olmaz diye düşünmeye başlamıştım. Birden ilerimde bir Kurt’un bulunduğunu fark ettim.O gün biz o çatışmadan sağ kurtulduk. Bozkurt beni korudu“ demişti.
Askerlik görevimi Suriye hududunda 1/122 Seyyar Jandarma Hudut Taburunda Martavan/Kilis’de yaptım. 1980
Sorumlu olduğum Karakolumun mıntıkasında her gece devriye dolaşırdım.Her mıntıkanın ayrı sorumlusu olurdu. Gecenin karanlığında elimdeki fener seslenerek nöbetçiyi bulur, konuşur, uyumamasını tembih eder, birlikte devriye atardık.
İlk seferde mıntıkanın bitmesine yakın nöbetçi, tüfeğin kurma kolunu birkaç defa tıklattı CANAVAR diye seslendi. Kısa süre sonra Hoop diyen ses ve MEHMETCİK belirdi.
Canavar kim? diye sorduğumda KURT cevabını almıştım. Hudutta Türk askeri kendini Kurt olarak görüyor,hudutları Kurtlar bekliyordu. Bu gözlemim heyecan vermişti.
Atasözleri ve deyimlerde, kilim motiflerinde,Bozkurt-Kurt,Börü-Börteçine ve Asena isimlerinde ,Tarihte meşhur isimlerde kültürümüzde Kurt’un büyük yeri vardır [8].
Türk halk kültüründe Kırgızlar’da bozkırda gezerken kurt görmenin ugur olduğu,rüyada kurt görmenin hayra yoruldugu, Bozkurt dişinin cepte taşınmasının nazardan koruyacağı inancı yaygındır. Bu Türk milletinin Bozkurt’a verdiği değerin ifadesidir.
Yerleşim yeri isimlerinde ,tarih şuuruna sahip yazarların romanlarında,şairlerin şiirlerinde ,sanatçıların hafızalarında,ticaret erbabının ürünlerinde bir kısım ,siyasetcilerde tarihi bir gelenek olarak Bozkurt sevgisi yaşamaktadır.
Bu kadar önemli olmasına rağmen Bozkurt ve Bayrak konusunda yazılmış maalesef tek bir kitap vardır.
Bu M. Ozan Semerci adında bir öğretmen yazar tarafından ERGENEKON’DAN ÇIKIŞIMIZIN 1476’ncı YILI HATIRASINA yayımlanmış ERGENEKON’DAN ANADOLU’YA BOZKURT kitabıdır[9].
Çok sayıda uygulamaya rağmen Atatürk’ün zirveye ulaştırdığı Bozkurt sevgisine onun sonsuzluğa gitmesinden sonra bir kesim ,Bozkurt’a yasaklar,düşmanlık başlatır. Okullarda asılı zafer tabloları indirilir, Ergenekon’dan çıkış tablosunu asmayı suç sayan bir görüş hakim olur[10]. Bu yönde:
– Buca Eğitim Fakültesinde Şerif Bigalı’nın eseri Atatürk ve Bozkurt tablosu da yok edilir.
– Yavrukurt teşkilatı kaldırılır . Bozkurt armasından duyulan rahatsızlıkla isim ve arma değiştirilir .
– Ankara Zafer anıtının orijinal planı bozulur, Atatürk’ü ön cephede bekleyen Bozkurt’lar yana alınır .
– Ratip Tahir Burak’ın Ergenekon tablosu Ankara Resim Heykel Müzesinden kaldırılır.
Hiçbir siyasetcinin Zafer anıtı önünde özellikle Bozkurtların önünde fotograf çektirdiği görünmez. Bu tavır siyasetçinin Bozkurt’u görmezden gelme çabasıdır.
Bozkurt’a karşı estirilen olumsuz rüzgar’a rağmen Bozkurt unutulmaz unutturulamayacaktır.
– Türkiye Cumhuriyetinin 50 nci yılı hatırasına KKTC tarafından Bozkurt’lu pul basılmıştır.
– Iğdır’da yapılan Soykırım anıtına Bozkurt figürü işlenmiştir.
– Dünya Türk Gençler Birliği Bozkurt lu amblemi Bozkurttur.1992
– Türk Dünyası Dostluk,Kardeşlik ve İşbirliği Kurultaylarının arması Bozkurttur.
– 9 ncu Türk Dünyası Gençlik Günleri Kurultayı arması Bozkurttur. 1999 Celboksan-Cuvaşistan
– Türk Ocağı’nın,Ülkü Ocağı’nın,Milli Türk Talebe Birliği’nin-Orkun Dergisi’nin,Orkun Vakfının ,Yücel Dergisi Bozkurtlu amblemi vardır.
– Petrol Ofisinin amblemi Bozkurt’du.
– 1920’li yıllarda üretilen Kurt Çimento markası vardır.
Bu örnekler Bozkurt’un Yasaklarla önlenemediğinin kanıtıdır.
Atatürk Bozkurttur,Bozkurt Atatürk’tür.Sözde Atatürk’ü çok sevdiğini iddia edenlerin Bozkurt’u yok sayma çabaları kabul edilemez.
Türk mitolojisindeki en önemli figür Bozkurttur.Bozkurt Türk milletinin sembolüdür.
CELAL ÖCAL
RESİMLER
1-Bulgaristan’ın Sumnu ili Madara’daki Ergenekon tasviri.
2-1922 de basılan Bozkurtlu pul. 1926’da çıkartılan Bozkurt ve Ergenekon konulu pul.[11] Atatürk döneminde 2 ayrı görünümde 22 defa bastırılmıştır.
3-Zafer Anıtı-Ankara Ulus 1927 iki Bozkurt.
4- Atatürk dönemi Türkiye Cumhuriyetinin bastırdığı Bozkurt resimli 5 ve 10 lira. 1927
5-Plt.Yzb.Hüseyin Turgut.Eskişehir Hava Üssü 1934 Brequet .Kanatlı Bozkurt.
6-Ratip Tahir Burak’ın Ergenekon 1 tablosu.1935 152×227 Ankara Resim Heykel Müzesi.
7- Zafer Anıtı fotografının basılı oldugu 2,5 TL iki Bozkurt 1939.
8-Kemer tokaları ve gögüs rozetleri Bozkurtlu Yavrukurtlar.İlkokul öğrencileri 7-11 yaş.
9-Kıbrıs Türk Mukavemet Teşkliatı arması 1958.Türk Mukavemet Teşkilatı Birimlerinin Bozkurtlu Armaları.
10-İlk Türk Lokomotifi Karakurt 1961
KAYNAKÇA
[1] M.Ozan Semerci,Ergenekon’dan Anadolu’ya Bozkurt,2nci Basım 2011 İzmir.
[2] Rafet Ulutürk Dünden bugüne Bulgaristan,Bulgaristan Türkleri Kültür ve Hizmet Derneği, 2024
[3] M.Ozan Semerci,age s.77
[4] Celal Öcal-İstiklal Savaşımıza Revan Hanlığının katkısı makale.
[5] M.Ozan Semerci a.g.e S.91 Haziran 1998’de Güney Kıbrıs’a gelen Yunan savaş uçaklarına misilleme olarak Anadolu Kurtları savaş filosu gönderilmesi Bozkurt sevgisinin Türk Hava Kuvvetlerinde yaşadığının örneğidir.
[6] Celal Öcal,sözlü tarih.
[7] Kaya Ataberk,İleri Yayınları.2024
[8] M. Ozan Semerci,Ergenekon’dan Anadolu’ya Bozkurt.2.Basım 2011,İzmir.
[9] Bu degerli çalışması için M.Ozan Semerciye teşekkür ediyoruz.
M.Ozan Semerci ,Alyıldızlı Al Bayağım,genişletilmiş 4ncü Baskı,2014
[10] Necdet Ugur 20.1.1978 kararname
[11] M.Ozan Semerci,Ergenekon’dan Anadolu’ya Bozkurt,2nci baskı,2011,İzmir s.78
