Bu yazıda Alparslan Türkeş’in yazdığı, Milliyetçiler için kılavuz kitaplardan biri olan “Dokuz Işık” incelenmiş, bu kitap doğrultusunda Türkeş’in Kürt konusuna bakışı ele alınmak istenmiştir. Bilindiği üzere Dokuz Işık, Türk milletinin gelişmesi ve kalkınması amacıyla oluşturulmuş, dokuz temel ilkeye dayanan kapsamlı bir düşünce kitabıdır. Bu kitap, siyasal, toplumsal ve ekonomik alanlara yönelik bütüncül bir yaklaşım sunar. Milliyetçilik, Ülkücülük Ahlakçılık, Toplumculuk, İlimcilik, Hürriyetçilik ve Şahsiyetçilik, Köycülük, Gelişmecilik ve Halkçılık, Endüstricilik ve Teknikçilik bahsi geçen ilkelerin başlıklarıdır. Esas konuya yani Dokuz Işık doğrultusunda Kürt konusuna gelecek olursak kısaca şu şeklide yorumlanabilir:
1. Milliyetçilik
Başbuğa göre, Türkiye’de yaşayan herkes Türk (ulusal kimlik)sayılır. Milliyetçilik ırkçılık değildir; birliği savunur. Kürtler, ayrı bir millet değil, Türk milletinin bir parçasıdır. Bu anlayış, bölünmeye karşıdır.
2. Ülkücülük
Ülkücülük, Türk milletini en iyi duruma getirme idealidir. Herkes ortak hedef için çalışır. Kürt vatandaşlar da bu hedefin içindedir, ama Türk ülküsü etrafında birleşirler.
3. Ahlâkçılık
Toplumun temeli güçlü ahlak kurallarıdır. Etnik ayrımcılık ise bu ahlakı zedeler.
Ayrılıkçılık, toplumda fitne olarak görülür.
4. İlimcilik
Bilim ve bilgiye önem verilmelidir. Kürt konusu bilimsel yöntemlerle ele alınmalı, ancak devlet birliği içinde çözülmelidir.
5. Toplumculuk
Toplumda bireylerin çıkarlarından çok, tüm toplumun ortak yararı ön planda tutulmalıdır. Çünkü bir toplumun güçlü ve sağlıklı olması, ancak ortak menfaatlerin gözetilmesiyle mümkündür. Bu nedenle, etnik grupların ya da bireylerin talepleri, toplumun birliğine ve bütünlüğüne zarar vermemeli, ayrışma yaratmamalıdır. Toplumun huzuru ve dayanışması, farklılıkların saygı içinde birlikte yaşamasıyla sağlanabilir.
6. Köycülük
Köylerin ve tarımın kalkınması, özellikle Doğu’daki köylerin gelişmesi, bölgedeki işsizlik, göç ve yoksulluğu azaltır. Tarımın modernleşmesi ve altyapı yatırımları, üretimi artırıp yaşam kalitesini yükseltir. Böylece bölgesel kalkınma sağlanır ve ülke genelinde sosyal ve ekonomik dengeler güçlenir.
7. Hürriyetçilik ve Şahsiyetçilik
Herkesin özgürlüğü ve kişiliği korunmalıdır, ancak bu özgürlük milletin birliğini bozacak şekilde kullanılmamalıdır. Bireysel haklar korunurken, toplumun ortak değerlerine ve birlik içinde yaşama sorumluluğuna da saygı gösterilmelidir. Böylece hem bireyler hem de toplum huzur içinde yaşayabilir.
8. Gelişmecilik ve Halkçılık
Halkın refahı artırılmalı, sosyal farklar azaltılmalıdır. Türkeş; Kürt konusunu “Doğu’nun kalkınma sorunu” olarak görür ve bölgenin ekonomik geri kalmışlığının çözülmesi gerektiğini vurgular. Doğu’nun kalkınması, bölgedeki halkların refahını artırarak toplumsal uyumu güçlendirir.
9. Endüstricilik ve Teknikçilik
Sanayi ve teknoloji gelişmeli, özellikle Doğu ve Güneydoğu’ya yatırım yapılarak bölgenin ekonomik potansiyeli artırılmalıdır. Bu yatırımlar, istihdamı çoğaltıp halkın yaşam standartlarını yükseltecek, göç ve işsizlik gibi sorunları azaltacaktır. Böylece bölge ve ülke kalkınması dengeli şekilde ilerler.
Özet: Başbuğ Türkeş, etnik ayrışmayı reddeder ve Kürtleri ayrı millet saymaz. Ancak onların refahını önemser ve çözüm olarak kalkınma, eğitim ve ortak değerleri savunur. Ayrılıkçı talepleri ise kabul etmez, çünkü ülke birliğinin korunmasını öncelikli görür.
