Afganistan’daki çatışmalar ve ekonomik zorluklar nedeniyle yıllardır İran’a sığınan Afganlar, çoğunlukla inşaat ve tarım sektörlerinde düşük ücretlerle çalışıyor. Ancak pek çoğunun yasal oturma izni olmadığı için, kaçak olarak çalıştırıldıkları biliniyor. Konuya ilişkin bir açıklama yapan İran Emniyet Müdürü Ahmet Rıza Rada, Afgan sığınmacıların ülkede yasa dışı olarak çalıştığını ve bu durumun İran yasalarına aykırı olduğunu vurguladı.
İran, yüksek işsizlik oranlarından ötürü kamuoyunun tepkisini çeken Afgan sığınmacı sayısını azaltma kararını, bu tepkilere yanıt olarak aldığını belirtiyor. Taliban’ın Afganistan’da tekrar iktidara gelmesiyle birlikte İran’a sığınan Afganların sayısındaki artış, ülkedeki sosyal dengeleri daha da zorlaştırdı. Bu durum, toplum içinde Afganlara yönelik olumsuz söylemleri artırırken, sosyal medya platformlarında nefret içerikli paylaşımlar ve bazı şehirlerde düzenlenen protestolar Afgan sığınmacıların sınır dışı edilmesini talep eden bir seyir izliyor.
Öte yandan İran parlamentosunda görüşülen yeni yabancılar yasası ile şehir ve eyaletlerdeki göçmen nüfusunun, toplam nüfusun %3’ünü aşmaması hedefleniyor. Yasa tasarısının kabul edilmesi durumunda, daha fazla sayıda göçmenin sınır dışı edilmesi söz konusu olacak. BM verilerine göre, geçtiğimiz yıl İran’da yaklaşık 600 bin Afgan sığınmacı ülkeyi terk etmek zorunda bırakıldı.
İran yönetimi ayrıca, Afganistan sınırının güvenliğini artırmak amacıyla yaklaşık 70 kilometre uzunluğunda bir duvar inşa etmeye hazırlanıyor. Sınırdaki güvenlik önlemleri kapsamında yapılacak bu duvarın, yasa dışı geçişleri ne ölçüde azaltacağı ise tartışma konusu olmaya devam ediyor.
