Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, İzmir’deki zemin çökmesine dikkat çekti. Yaşar, İzmir’de her yıl zeminin 1-1,5 santimetre arasında çöktüğünü ve bu durumun kentin en büyük sorunu olduğunu belirtti.
İzmir’de zemin her yıl ortalama 1,5 santimetre çöküyor, bu da deniz seviyesinin yükselmesine neden oluyor. Özellikle Alsancak Kordon gibi sahil bölgelerinin gelecekte su altında kalma riski taşıdığı vurgulanıyor. DHA’ya konuşan Prof. Dr. Yaşar, İzmir’in ulaşım, körfez kokusu veya kirlilik gibi sorunlarının yanında en büyük sorununun bu çökme olduğunu ifade etti. “Deniz seviyesi dünyada her yıl yaklaşık 2,5-3 milimetre yükselirken, İzmir’de bu rakam 1,5 santimetreye ulaşıyor. İzmir Basmane’den Alsancak’a kadar dolgu alanı olduğu için çökme devam ediyor” dedi.
Kasım 2023’teki yağışlar sırasında Alsancak’ta suyun 300-400 metre içeri girdiğini belirten Prof. Dr. Yaşar, bu durumun bir uyarı niteliğinde olduğunu söyledi. Geçmişte Basmane’nin deniz kabuklarıyla dolu olduğunu ve bu bölgenin bir zamanlar deniz olduğunu belirtti. “Denizi ne kadar doldurursanız doldurun, önlem almazsanız deniz gelip alacağı yeri doldurur” diye ekledi. 1873 yılında Kordon inşa edilirken gelgit seviyesinin en az 1,5 metre üzerinde olacak şekilde yapıldığını, 1927 yılında Yanık Yurt Gazetesi’nde körfezin 50 santimetre çöktüğünün yazıldığını hatırlattı. Kasım ayındaki yağışlardan sonra Alsancak’taki çökme nedeniyle çok fazla suyun içeri girdiğini vurguladı.
Prof. Dr. Yaşar, Cakarta ve Mexico City gibi şehirlerde de benzer sorunların yaşandığını ve bu şehirlerde çökme hızının yılda 10-15 santimetre olduğunu belirtti. Bu şehirlerin alanı terk etmek zorunda kaldıklarını, çünkü doğanın hızına yetişmenin mümkün olmadığını söyledi.
İzmir’in gelecekte daha büyük sorunlarla karşılaşabileceğini belirten Prof. Dr. Yaşar, “Eğer önlem alınmazsa 50-60 yıl sonra deniz suyu Basmane’ye kadar gelebilir. Şu anda Alsancak’ta kanalizasyon kokuları var, çünkü borular yavaş yavaş deniz seviyesinin altında kalmaya başladı. Belediyenin özellikle yer bilimcilerle oturup bu konuda detaylı çalışma yapması gerekiyor” dedi.
Son olarak, İzmir’in 50 santimetre daha çökmesi durumunda set çekmenin veya duvar yapmanın çözüm olmayacağını belirten Prof. Dr. Yaşar, kot yükseltmenin gerektiğini, bunun pahalı bir çözüm olduğunu, ancak ya bu yöntemin seçilmesi ya da alanın yavaş yavaş terk edilmesi gerektiğini ifade etti.
