Prof. Dr. Dursun Yıldırım, 78 yaşında hayata veda etti. Türk tarihi, kültürü ve dili alanında önemli projelere imza atan Yıldırım, Türkiye’nin birçok akademik kurumunda kurucu, yönetici ve akademisyen olarak hizmet verdi.
Prof. Dr. Dursun Yıldırım Kimdir?
Prof. Dr. Dursun Yıldırım, 1952 yılında İstanbul’a gelmiş ve burada tahsil hayatına başlamıştır. Nilüfer Hatun İlkokulu’nda 1952 yılında ilk tahsiline başlayan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, mezun olduğu yıl aynı adla (Nilüfer Hatun) eğitime açılan ortaokula devam etmiştir. Kabataş Erkek Lisesi’ne kaydolan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, buradan 1963 yılında muzûn olup, aynı yıl yüksek tahsiline başlamıştır. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden 1968 yılında mezûn olan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, aynı bölümde, Yeni Türk Dili (Türkiye Türkçesi) Kürsüsü’nde doktora programında tez çalışmasına başlamıştır. Lisans mezûniyet tezini de, “Hamdullah Hamdî’nin Mevlîdi” adıyla bu kürsüde yapmıştır. Metin okuma, gramatikal indeks ve sözlükten ibaret olan bu tez; Türkiyat Enstitüsü’nde mevcuttur. Doktora çalışması için “Bahtiyârnâme” adlı eserin Anadolu Türkçesi ile yazılmış çevirileri üzerinde durulmaktayken, Prof. Dr. Dursun Yıldırım’ın yön değiştirmesiyle, tamamen filoloji çalışması olarak yürütülen bu çalışma yarım kalmıştır.
Prof. Dr. Dursun Yıldırım 1969 yılında Hacettepe Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi (Sosyal ve İdari Bilimler Fakültesi) Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nce açılan sınavı kazanmış ve akademik hayatında bir yön değiştirme olmuştur. Prof. Dr. Şükrü Elçin’in yanında Türk Halk Bilimi alanında doktora yapmaya karar verince, İstanbul Üniversitesi’nde başladığı filoloji çalışmasını bırakmıştır. Prof. Dr. Dursun Yıldırım, 31.12.1969 tarihinde Üniversitedeki görevine resmen atanmasıyla birlikte, 1970 yılı, Bahar dönemiyle Doktora Programına başlamıştır. Hacettepe Üniversitesi Mezuniyet Sonrası Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Doktora Programı derslerini 1974 yılında tamamlayıp yeterlilik sınavını veren Prof. Dr. Dursun Yıldırım, aynı yıl, çalıştığı bölümde Öğretim Görevlisi olarak atanmıştır. “Türk Edebiyatında Bektaşi Tipine Bağlı Fıkralar” adlı çalışması ile, 25 Mart 1975 tarihinde “Üniversite Doktoru” derecesini almıştır.
Prof. Dr. Dursun Yıldırım 1975 yazında kısa dönem Yedek Subaylık eğitimini Bornova (İzmir) Tuğsavul kışlasında tamamlamış ve mezûn olmuştur.
Hacettepe Üniversitesi bursu ile, 14.15.1975 tarihinde yurtdışına çıkan Prof. Dr. Dursun Yıldırım Seattle (Amerika)’da, Üniversity of Washington’da misafir öğretim üyesi statüsünde çalışmış, buradaki çalışmalarını, özellikle üç kıta üzerine yayılmış tarihî Türk kültürü, tarihi, tarihî coğrafyası, arkeolojisi, etnografyası ve Türk lehçeleri üzerinde, yoğunlaştırarak; Türk destan metinleriyle yakından ilgilenmiştir. Bu süre zarfında Rusça derslerini izlemiş, Summer Scool Institute’de ders vermiş, seminer ve konferanslarda konuşmuş ve bildiri sunmuştur (Nort West Conferance).
Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü (Ankara) 1976 yılında Prof. Dr. Dursun Yıldırım’ı muhabir üye seçmiştir. Amerika’dan 1979 Ocak ayında yurda dönen Prof. Dr. Dursun Yıldırım, Hacettepe Üniversitesi’nde görevine başlamış, aynı yıl Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü’ne aslî üye seçilmiştir.
“Manas Destanı ve Köketay Hannıng Ertegüsi” adlı tezi ile 1980 yılında “Üniversite Doçenti” unvanı alan Dursun Yıldırım aynı yıl, Kültür ve Turizm Bakanlığı Çağdaş Kültür Eserleri Danışma Kurulu üyeliğine ve başkan yardımcılığına seçilmiştir. Ayrıca 1980 yılında, Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Fakülte ve Yönetim Kurullarında Doçent temsilci seçilmiştir.
Prof. Dr. Dursun Yıldırım, 1981 yılında II. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Hazırlık Kurulu üyeliğine seçilmiştir. Aynı yol “Orta Asya Türk Destan Anlatım Geleneği ve Destan Anlatıcıları” adlı projesi ile, 1 aylık burslu olarak, Sovyetler Birliğine gitmiştir. Bu süre içinde Prof. Dr. Dursun Yıldırım, Moskova, Leningrad, Bakû, Kazan, Taşkent ve Bişkek gibi şehirlerde projesi ile ilgili çalışma ve temaslarda bulunmuştur. O tarihe kadar hiçbir görevliye veya Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının girmesine izin verilmediği söylenen Kazan şehrine Moskova Büyükelçisi Ercüment Yavuzalp’ın çabası ile ulaşmıştır.
Kültür Bakanlığı tarafından 1982 yılında düzenlenen I. Millî Kültür Şurası’na bir bildiri ile katılan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, Şûra sekreteri olarak görev yapmıştır. Aynı yıl, yeniden Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Fakülte Kurulu ve Fakülte Yönetim Kurulu üyelikleri için Doçent temsilci seçilmiştir.
YÖK Kanunu’nda yer almayan Halkbilimine (folklor) yer verilmesi ve ülkenin geleceği açısından önemini özel girişimleriyle yetkililere anlatan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, Prof. Dr. Ali Çağlar ve Gürol Ataman’ın verdiği destekle, konuyla ilgili bir rapor hazırlamış ve bir program yapıp kendilerine vermiştir. YÖK Yönetim Kurulu’nda görüşülen rapor ile, Türkiye üniversitelerinde Türk Dili ve Edebiyatı bölümlerine bağlı Türk Halkbilimi (Folklor) Anabilim Dalı açılabileceğine karar verilmiştir. Böylece bu dalda, Hacettepe Üniversitesi ile Ankara Üniversitesi içinde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne bağlı birer anabilim dalının eğitim/öğretime açılması karar YÖK’ten çıkmıştır. H.Ü. Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü içinde açılan Türk Halkbilim Anabilim Dalı Başkanlığına atanan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, eğitim/öğretim programlarını hazırlayıp öğrenci alımı ve yerleştirilmesini sağlamıştır.
1983 yılında, Üniversitelerarası Merkezî Yabancı Dil Sınavı’nı kazanan hocamız, aynı yıl, Atatürk, Kültür, Dil ve Tarih Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi aslî üyeliğine ve Atatürk Kültür Merkezi Yürütme Kurulu Üyeliğine seçilmiştir. Ord. Prof. Dr. Aydın Sayılı zamanına kadar görev yapan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, bu merkezin Folklor uygulama kolu ile Sosyal Araştırmalar Kolu’nda çalışmıştır. Folklor Kolu için kapsamlı bir çalışma programı hazırlamıştır.
Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü’ne, “Türk Asıllı Afgan Göçmenlerinin Folklor, Kültür ve Tarihini Araştırma Projesi” adlı çalışmayı, adı geçen kuruluş için hazırlamış ve bu proje uygulanmıştır. Aynı yıl Hacettepe Üniversitesi yanı sıra Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde 1994 yılına kadar Yüksük Lisans ve Doktora dersleri vermiş ve tezler yönetmiştir.
“A textual Analysis of the Turkic Epics Published i the 19th and 20th Centuries” adlı projesi ile, 1985 yılında Fulbright’tan altı aylık misafir öğretim üyesi bursu kazanan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, çalışmalarını Amerika’da tamamlayıp yurda dönüşünde yeni kurulan İLESAM adlı telif hakları meslek birliğine kurucu yönetim kurulu üyeliğine seçilmiştir.
“Orta Asya Türk Destan Metinleri ile Müzik Arasındaki Münasebet, Destan Repertuarının Çerçevesi” adlı proje ile, 1986 yılında Sovyetler Birliği’nde 1 aylık araştırma yapan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, bu çalışmayı Moskova, Bakû, Taşkent, Bişkek ve Almatı şehirlerinde gerçekleştirmiştir.
Sovyetler Birliği’nin çöküş çanlarının çaldığı 1989 yılı Mayı ayı içinde Özbekistan Yazarlar Birliği tarafından 1982 yılında 15 gün Taşkent’e davet edilmiştir. Bu davet sırasında Taşkent, Buhara, Semerkant ve Moskova’da bulunmuş ve gelişmeleri yakından izleme fırsatı bulmuştur.
Prof. Dr. Dursun Yıldırım, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı (1993) ve Cumhurbaşkanı (1994) Süleyman Demirel’in himayelerinde ve rahmetli Alparslan Türkeş’in öncülüğünde gerçekleştirilen I. Ve II. Türk Kurultayı (Antalya 1993 ve İzmir 1994) Düzenleme Kurulu Üyeliği ve Başkanlığı görevlerinde bulunmuş ve aynı zamanda Türk Cumhuriyetleri Devlet Başkanlarına Cumhurbaşkanımızın davet mektuplarını takdim eden heyete 1994 yılında başkanlık etmiştir.
Prof. Dr. Dursun Yıldırım, 1993-1995 yılları arasında İskandinavya ve Kara Avrupası’nda pek çok ülke ve şehirde konferanslar vermiştir. Uluslararası ve millî kongre, konferans ve panellerde, programlarda bildiriler sunmuş, resmi toplantılara üye olarak katılmış veya konuşmacı olarak katkıda bulunmuştur.
Türk Dil Kurumu’na 1997 yılı içinde üye seçilen Prof. Dr. Dursun Yıldırım, otuz yılı aşan meslek hayatı boyunca lisans ve lisansüstü eğitim/öğretim programlarında pek çok öğrenci yetiştirmiştir.
Alanıyla ilgili basılmış beş, basımda olan beş eseri, yanı sıra, pek çok inceleme yazısı vardır. Gazete ve dergilerde ülke meseleleri ve dış politika konularında görüşlerini dile getiren yazılar yayınlamıştır.
Tuğrul ve Çağrı adlı iki çocuğu olan Prof. Dr. Dursun Yıldırım, iyi derecede İngilizce, araştırmalarında yararlanacak ölçüde Rusça bilmektedir. Çuvaşça ve Yakutça dışında, Türk yazı dillerine vâkıftır. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, öğretim üyesi olan, Prof. Dr. Dursun Yıldırım, 1996 yılından beri başkanı olduğu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde ilmi faaliyetlerini sürdürmektedir.
