Uygur Hareketi, Uygur akademisyen Yalqun Rozi’nin Çin Komünist Partisi (ÇKP) tarafından haksız yere tutuklanmasının 8. yıl dönümünü anarak, bu olayı derin bir üzüntüyle hatırladı. 2016 yılının Ekim ayında, Uygur edebiyat eleştirmeni, yazar ve yayıncı Yalqun Rozi, Çin yetkilileri tarafından tutuklanmış, ailesinden koparılarak temel insan hakları elinden alınmıştı.
Uygur kültürünün barışçıl bir şekilde yayılmasına adanmış bir isim olan Rozi, 3 Ocak 2018’de “devlet iktidarını yıkmaya teşebbüs” gibi asılsız suçlamalarla 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Bu haksız yargılama, Uygur kültürünü silmeyi amaçlayan sistematik bir kampanyanın parçası olarak, özellikle Uygur entelektüellerini hedef alan Çin hükümetinin baskıcı politikalarının bir örneği olarak kabul ediliyor.
Sincan Eğitim Yayınları’nda editör olarak görev yapan Yalqun Rozi, Uygur kimliği ve kültürü üzerine yaptığı çalışmalarıyla tanınıyordu. Yaklaşık 20 kitap yayımlayan Rozi, Uygur eğitimi, dini, tarihi ve kültürel mirasına önemli katkılar sundu. Ayrıca, Uygur edebiyatı üzerine 90’dan fazla ders ve yardımcı kitabın baş editörlüğünü yaparak, Uygur halkının zengin entelektüel mirasını savunmaya devam etti.
Rozi’nin kızı Tumaris Yalqun, “Babam Yalqun Rozi’nin hukuksuzca tutuklanmasının üzerinden tam 7 yıl geçti. Çin hükümeti, kültürümüzü ve tarihimizi yok etmek için entelektüelleri acımasızca hedef alıyor. Milyonlarca Uygur, sadece ırkları, inançları ve kimlikleri nedeniyle büyük acılar çekiyor. Tüm bu acıların sona ermesini, ailelerimizle tekrar bir araya gelmeyi, onların ellerini tutup sıcaklıklarını ve gülüşlerini hissetmeyi içtenlikle umuyorum. Bu süreçte birlikte hareket etmeli, daha yüksek sesle konuşmalı ve asla durmamalıyız. Çin hükümetine bir kez daha sesleniyorum: Babam Yalqun Rozi’yi derhal serbest bırakın!” dedi.
Ruşen Abbas ise, “Bu yedinci yıl dönümü, uluslararası topluma ÇKP’yi, Uygur halkına yönelik soykırım ve haksız tutuklamalar konusunda sorumlu tutmanın ne kadar acil olduğunu hatırlatmalı. Yalqun Rozi’nin hikayesi, Çin hükümetinin Uygur kültürüne ve entelektüel topluluğumuza yönelik bitmek bilmeyen saldırılarının bir sembolüdür.” şeklinde konuştu.
Uygur Hareketi, Yalqun Rozi ve haksız yere tutuklanan tüm Uygurların serbest bırakılması için adalet ve hesap verebilirlik talebini yineledi. Ayrıca, uluslararası toplumu Yalqun Rozi’nin içinde bulunduğu durumu ve Doğu Türkistan’daki diğer haksız yere tutuklanan Uygurları hatırlamaya çağırdı. Uygur Hareketi, hükümetler, insan hakları örgütleri ve bireyleri, ÇKP’nin Uygur halkına karşı işlediği insan hakları ihlallerini kınamak için birleşmeye davet ediyor.
Yalqun Rozi’nin serbest bırakılması için change.org’da başlatılan kampanyaya katılabilir ve 10.000’den fazla kişiyle birlikte imza verebilirsiniz.
